U bent hier: HOME › Nieuws › Nieuwsflits › Interviews › Erica Terpstra

Erica Terpstra

INTERVIEW MET ERICA TERPSTRA

 

Het redacteurschap van de Nieuwsflits heeft mij in de afgelopen 15 jaar in contact gebracht met diverse sportgrootheden. Telefoongesprekken, e-mails en huisbezoeken aan onder andere Fred Rompelberg (wereldsnelheidsrecordhouder op de fiets), Bas de Bever (downhiller), Irma Heeren (op dat moment snelste Nederlandse hardloopster op diverse afstanden), Rob Barel (triathlonfenomeen en halfgod) en Frank Heldoorn en Jan van der Marel (recordhouders v.w.b. het aantal overwinningen in Almere). Sinds 08 oktober jl. is daar ook nog eens het persoonlijke interview met Erica Terpstra bijgekomen, een fantastisch mens en daardoor ook weer een van de hoogtepunten. Stoppen met de Nieuwsflits?? Dacht het niet……

 

INLEIDING

Ik ben op de geleende dienstfiets van de Alexanderkazerne in Den Haag op weg naar het 10 minuten verderop gelegen Kurhaus in Scheveningen en overdenk de informatie die ik eerder verzameld heb over Erica Terpstra. Voordat het gesprek begonnen is, ben ik al tot de conclusie gekomen dat ik bewondering voor haar imposante carrière heb. Een paar highlights: lerares Nederlands; sportjournaliste; staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (in het kabinet Kok) en Ontwikkelingssamenwerking; panellid in Wie van de Drie, sinds oktober 2003 voorzitter van NOC/NSF en recent bleek zij ook nog bestsellerschrijfster van het boek Help ik val af (waarin zij haar ervaringen opschreef over 40 kilo afvallen in zes maanden tijd). Er zijn gouden handdrukken uitgedeeld voor mindere prestaties…..

ZWEMCARRIERE

Van de 67-jarige Erica Terpstra, aan wie de commotie over de ophoging van de AOW-leeftijd vermoedelijk voorbij gaat, wordt echter vaak vergeten dat zij in het begin van de jaren ’60 topsport bedreven heeft als zwemster. In tegenstelling tot de huidige zwemgodinnen, die de topsport vaak als een vak uitoefenen, was Erica Terpstra daarnaast ook nog gewoon student. Gevraagd naar haar trainingsuren uit die tijd, geeft ze dan ook aan dat ze in “gym 5” zat (de vijfde klas van het Gymnasium, red.) en elke dag slechts een uur aan zwemmen besteedde. ‘Ik had echter het geluk dat ik snel in conditie wist te komen, daarnaast trainde ik intelligent. Ik mocht van mijn ouders wel energie steken in een zwemcarrière maar als ik slechte resultaten op school zou boeken, moest ik van zwemmen af. Ik had dus maar een uurtje tijd om te trainen maar dat waren wel allemaal kwaliteitstrainingen. Ik had gelukkig ook een trainster die daar continue op hamerde. Ik ben overigens niet jaloers op de huidige generatie want ik zou mijn sport nooit fulltime bedreven kunnen hebben, ik moet er iets naast doen.

In de maanden september-januari deed ik alles wat mijn trainster en god verboden, en mijn concurrenten dachten dan ook zeker te weten geen last van mij te hebben want ik had aan het begin van het seizoen een conditie als een dweil. Maar zodra de belangrijke wedstrijden er aan kwamen, was ik dan door mijn manier van trainen toch weer op tijd in vorm. Ja, dat is tegenwoordig wel anders met zo’n negen ontwikkelde CTO’n (Centrum voor Topsport en Onderwijs) waar tussen alle schoollessen door ruimte is gemaakt om twee keer per dag te trainen. Dit lijkt inderdaad een beetje op het idee van de Amerikaanse High School, maar ons concept van het creëren van een topsportklimaat is gebaseerd op de ideeën van sportland Australië.’ Waarmee de eerste zijstap naar haar werk bij NOC/NSF gemaakt is, een fenomeen wat tijdens het interview vaker zou gebeuren, net als dat zij over nieuwe in gang gezette ontwikkelingen nooit in de ik-vorm praat maar altijd de term “samen” gebruikt.

 

Het onder controle krijgen van wedstrijdspanning ontstond ook tijdens haar gym-5-periode. Een levensles waar zij de rest van haar leven dankbaar is geweest, kreeg zij van haar toenmalige rector. Op school dreigde zij te blijven zitten én haar basisplaats in het estafetteteam kwijt te raken. Voor de belangrijkste kwalificatiewedstrijd voor de Olympische Spelen van 1960 in Rome wilde hij zijn nek wel uitsteken om het voor elkaar te krijgen de schoolagenda aan te passen en dan wel te blijven zitten maar de unieke kans om naar de Spelen te gaan te grijpen. Terpstra stond vanwege het belang van de wedstrijd stijf van de spanning en was een brok zenuwen. Haar trainster gaf haar het advies om de spanning om te zetten in een vorm van genieten van de spanning. Door het leren omzetten van die knop viel alle spanning van haar af. Een tweede levensles waar zij later veel profijt van zou trekken.

 

Waar zij nooit last van had, was hoe de buitenwereld tegen haar aan keek. Begin jaren ’60 stond de emancipatie tenslotte in de kinderschoenen en een vrouw die niet achter het aanrecht stond, was nog niet echt geaccepteerd. ‘Nee, waar ik het meest last van had was de “zesjes-cultuur”. Vooral niet je kop boven het maaiveld uitsteken. Als je je ambities uitsprak naar de Spelen te willen, was je een uitslover. In die tijd liep ik ook wel eens hard en altijd kreeg je opmerkingen nageroepen: “ze hebben ‘m al….”. 

 

Het interview komt vanwege de opmerking over het hardlopen even op een zijspoor, want gezeten in het luxueuze Kurhaus is het de redacteur opgevallen dat Erica niet alleen in spijkerbroek zit, maar daaronder een paar Asics gestoken heeft. Het sporten is weer opgepakt met de 40 kilo reductie tot gevolg, maar er is meer. ‘Het leuke is, het lijkt wel of je lichaam een soort herinneringsstructuur heeft. Ik heb decennia lang niets, maar dan ook helemaal niets uitgevoerd. Toen ik dan ook moest beginnen, sleepte ik mij werkelijk naar die sportschool. Maar grappig is dat binnen de kortste keren je het weer oppakte, alsof je lichaam het nog van vroeger herkende.’ Spiergeheugen blijkt dus zelfs na bijna 50 jaar nog te werken! En Erica heeft inmiddels weer heel veel zin in sporten, verklaard zichzelf tot stom dat ze het zo lang heeft laten versloffen. ‘Ik wil wel 100 jaar oud worden, maar niet in een rolstoel en daar dreigde het wel naar uit te zien’.

 

Terug naar de emancipatie. Er was dus geen last van vooroordelen, wat mede te danken was aan de traditie van succesvolle dames estafetteploegen. Zowel de mannen als de vrouwen kregen in die tijd geen tegemoetkomingen. Sterker, ten tijde van de voorbereiding op de Spelen van 1964 in Tokio kregen zij allen voor deelname aan een interland een trainingspak in bruikleen. In die tijd kregen zij wel voor het eerst zakgeld, ook het gewone geheugen blijkt jaren na dato goed te werken want ook nu nog weet zij dat het exact 1,10 gulden was. ‘En je kon er in Tokio nog geen glas Cola van betalen..’


De Spelen zijn overigens haar mooiste ervaringen. In Rome werden de Spelen gehouden ten tijde van de Koude Oorlog en was het Olympische dorp zelfs nog gescheiden in een apart mannen- en vrouwendorp, met daar omheen een groot hek met een politieagent er voor. ‘Ik was 17 jaar en naar het buitenland gaan was absoluut nog niet gewoon. En dan bevindt je je ineens in een internationaal gezelschap tussen vrouwen met alle verschillende kleuren van de regenboog, verschillen in cultuur, geloof en taal en desondanks was er toch iets saamhorigs, iets wat bijna voelbaar was. Het was bijna voelbaar dat iedereen een droom had en had moeten knokken om hier naar toe te gaan, knokken tegen jezelf, tegen je twijfels. Ik vond het zo prachtig, zo groots, zo machtig en ik voelde mij echt een wereldburger. Ik wilde dit zo graag nog een keer meemaken dat ik besloot door te gaan tot Tokio.’

In Rome veroverde Terpstra net geen medaille. Met het estafetteteam op de 4x100m wisselslag werd zij vierde. Solo werd zij zesde op de 100m vrije slag in een tijd van 1:04.3.

De Spelen van Tokio waren de meest succesvolle. Met het estafetteteam een zilveren (wisselslag) en een bronzen medaille (vrije slag) behaald. Solo tot net naast het podium gereikt, de 100m in 1:01.8 betekende een vierde plek, slechts een fractie langzamer dan haar Nederlandse record (1:01.6) en kort achter icoon Dawn Fraser, de Australische topzwemster die drie Spelen achtereen goud veroverde.

 

‘Een andere mooie ervaring vormde onze trip naar Zuid-Afrika in 1962. Dat was voor die tijd echt enorm bijzonder, de enige internationale wedstrijd die ik eerder had was een interland in Aken. Maar ons estafetteteam was op dat moment echt top of the world, vandaar de uitnodiging. Zuid-Afrika was prachtig, prachtig, maar toch niet te vergelijken met de Spelen. Ik denk wel dat hier mijn passie voor reizen naar prachtige oorden is ontstaan. In de tijd dat ik bij Ontwikkelingssamenwerking werkzaam was, heb ik eveneens prachtige reizen gemaakt.’

In 1962 was niet slechts het estafetteteam van hoog niveau.  Solo werd zij dat jaar in Leipzig Europees kampioene op de 100m vrije slag.

 

De estafetteteams betekenden veel voor Erica, het zijn nog steeds echte vriendinnen van elkaar en elk jaar zien ze elkaar nog. Zwemmen in teamverband zorgde wel voor extra druk, want als laatste zwemster had ze het gevoel extra te moeten presteren vanwege de teamprestatie. Een vorm van druk die solo niet gevoeld werd.

Tijdens de laatst gehouden Spelen van Peking wist het damesteam (met onder andere Marleen Veldhuis) wederom goud te halen. Geen wonder, want een vijfde teamlid zat op de tribune en moedigde dermate fanatiek aan dat goud bijna een logisch gevolg was. Tijdens het maken van deze laatste opmerking waant Erica zich weer helemaal terug in de tijd, met gebalde vuisten en een woeste blik in de ogen….

 

NOC/NSF

Toen Terpstra 6 jaar geleden aantrad als voorzitter, had zij een aantal doelstellingen: de sport hoger op de politieke agenda zetten en de sport een maatschappelijke betekenis geven. Terpstra vind dat deze doelen wel bereikt zijn, maar de sportvrouw in haar toont zich: ‘het kan altijd beter.’ Sport in Nederland is onder Terpstra verworden tot een niet meer weg te denken fenomeen. Sociale integratie, bestrijden van hart- en vaatziekten, obesitas en diabetes onder kinderen en ‘sport moet kleurenblind zijn’, zijn een paar pijlers tijdens haar beleid.

Goede resultaten worden langzaam zichtbaar, in Rotterdam draait inmiddels een pilot-project (vanuit een overeenkomst met de staatssecretaris van OVW) om 5 uur per week sportles te geven op een aantal basisscholen.  “Natte gym” wil zij ook herinvoeren -zie de relatie met haar zwemverleden-, maar de politiek is nog niet zover. Schoolbesturen mogen hierin nog steeds zelfstandig beslissingen nemen. En dat er nog meer hindernissen te nemen zijn, blijkt wel uit die ene basisschool waar de sporthal is omgebouwd tot computerlokaal.

 

De pilot bij Defensie met de aanstelling van topsporters heeft al wel tot succes geleid. Bij de politie zijn net als bij DTS (Defensie Topsport Selectie) al een aantal sporters onder contract gesteld. Andere ministeries zullen ook gaan volgen.

Het mooiste voorbeeld van de te behalen winst is Mark Huizinga, die na zijn tijd als topsporter bij de Luchtmacht werkzaam is gebleven. Na garantie voor een medaille nu ook maatschappelijke zekerheid….

Voor de DTS, waar Erica reuze trots op is, heeft zij nog een hele grote wens. De militaire supporters van de BIMS zijn niet als zodanig herkenbaar, want zouden aangezien kunnen worden als leden van de beveiliging. Erica zou het toejuichen als er middels een Koninklijk Besluit afgekondigd wordt dat een militair op enige manier herkenbaar is als supporter van een atleet van Nederland. Zouden we na de commotie over de groene baret wellicht een oranje baret wel juichend binnen halen?

 

De Werelspelen in Hyderabad vond Terpstra een geweldige ervaring. Nergens zo mooi in beeld te brengen dat sport verbroedert terwijl op het slagveld op elkaar geschoten wordt. De mooie sporten als een orienteringsloop en survivalrun moeten echter maar wel als typische militaire sporten getypeerd blijven. Ook de “stormbaan” en het precisie para springen worden met name genoemd. ‘Fantastische sporten’. De vrijdag na het interview, donderdag 8 oktober, zal zeer waarschijnlijk golf wel als nieuwe Olympische sport gekozen worden, iets wat voor haar nu ook niet direct gehoeven had. Ik was in mijn voorwoord al begonnen met Erica Terpstra te prijzen, na die opmerking kan zij helemaal niet meer stuk.

 

SPONTANITEIT

Terug op de Alexanderkazerne spreek ik nog even met Rik van Trigt, collega en vijf keer op rij derde in de gloriejaren van Almere. (En in de beginjaren heeft hij een bijdrage geleverd aan de Nieuwsflits over zijn deelname aan de Ironman van Hawaii.) Van Trigt kwam met Terpstra in contact vanwege zijn bemoeienis met de organisatie van de halve triathlon van Nieuwkoop en begeleidde Terpstra tijdens dat evenement samen met Jan van der Marel. Van Trigt verhaalde over zijn pogingen om tijdens een rondgang over het parcours Terpstra wat over de organisatie te vertellen, maar dat strandde herhaaldelijk omdat Terpstra telkens keer op keer afdwaalde richting een parcoursbewaker, sponzenverstrekker en andere vrijwilligers om hun op hartverwarmende en spontane wijze te vertellen over haar bewondering voor hun activiteiten. Hoe echt spontaan kan een Bekende Nederlander zijn terwijl er geen eens een camera in de buurt is…..

 

Algemene informatie »
Verzekeringen »
Contributie
Bestuur / Commissies
Verkeersregelaars
Vacatures
Clubkleding
Aanmeldingsformulier
Algemene informatie
Ledenvergaderingen
Nieuws
Nieuwsflits »
Nieuwsarchief
Algemeen »
Techniek »
Interviews »
Medisch »
Helden »
Menu vd maand »
Wedstrijdverslagen »
Bike-vakantie in het Zwarte Woud
Boekbespreking: Ard Schenk (Biografie)
Boekbespreking: Jacco Verhaeren (TOP-Coaches)
Boekbespreking: Joop Zoetemelk
Boekbespreking: Marc Herremans 1
Boekbespreking: Zwemmen (Nicola Keegan)
De Keiler in Nunspeet
Fietsexpeditie Siberië
Fietsvakantie Frankrijk - Marjolein Bos
Fietsvakantie Santiago - Anita Schouwaert
Giromania !!
Hardlopen samen met een blinde loper
Mount Ventoux beklimming Louis & Stefan Doorn
Ode aan Marco Pantani
Rien en de Fietsgoden
Skiken met Ingrid Munneke
The Desert Run
Trainingskamp XXL
Trans Alp ATB - Michiel & Marion
Vancouver - trainingskamp
Weissensee - Tonny van Vliet
Zwemanalyse in de Tongelreep
Trainen met de hartslagmeter
Bram Som
Edith van Dijk
Erica Terpstra
Gregor Stam
Kees Vaneman
Leen Pfrommer
Lidia van Bon - WK Masters zwemmen
Mieke Smit
Rob Barel
Afvallen - Mascha Spoor
Overgang en trainen - Mascha Spoor
Piriformis syndroom- Mascha Spoor
Bert Flier
Bruce Lee
Eric van der Linden
Jean Nelissen
Johan Neeskens
Wilco van den Akker
Wilfried de Jong
Gehakttaart met nasikruiden - Joke Lof
Spinaziepannenkoek - Paul Lindeboom
Fietsen
Lopen
Triathlon
zwemmen
Algemene informatie zwemmen
Zwemtrainingen »
Zwemtrainer
Algemeen informatie fietsen
Racefiets trainingen »
ATB trainingen »
Fietsnieuws
Fietstrainers
Veiligheid bij fietstrainingen
Fietstrainingen
Algemene informatie lopen
LOKO Loopcompetitie
Loopnieuws
Looptrainers
Algemene informatie triathlon
Divisie team
Reglementen »
Wedstrijdreglement ITU
Reglement Organisatie Wedstrijden
Wedstrijdkalender TVZ
Route startlocatie Kaap Flevo
Route startlocatie de Parel
Clubrecords
Uitslagen »
Zwemmen
Fietsen
Lopen
Duathlon / Triathlon
Fotoalbums
You tube filmpjes
Contact
N.A.W.-gegevens van TVZ
Wachtwoord wijzigen
Wachtwoord vergeten?

Ogenblik a.u.b. ...